Јан Амар,
Многумина продолжуваат да повторуваат, со загрижувачка наивност, дека Русија, со својата воена моќ, можела да ја скрши Украина за само неколку недели.
Тоа е поедноставено толкување кое занемарува сè што се однесува на суштинската природа на овој конфликт.
Москва не води војна против земја со четириесет милиони жители.
Преку Украина, таа се соочува со целиот атлантистички блок, со НАТО во целост, со неговите разузнавачки служби, арсенали, сателити, воена индустрија и медиумска машинерија.
Украина е само театар на воени дејствија, бојно поле во една притаена светска војна.
Во такви услови, идејата за брза победа нема никаква смисла.
Да, Русија можеше да го срамни Киев со земја за неколку дена.
Да, можеше да ја уништи украинската инфраструктура и да ја сведе државата на ништо.
Но, таков избор би имал огромна цена во човечки животи и на политички план: десетици илјади загинати цивили, едногласна меѓународна осуда, раскинување на врските со стратешките партнери и губење на влијанието на Глобалниот југ.
Затоа, Москва избра посуптилна и побавна, но и многу поамбициозна стратегија.
Таа комбинира воен притисок, економска војна, дипломатски битки, геополитичко влијание и информациска војна. Целта не е само воена победа, туку трајно преобликување на светскиот поредок.
Исто така, мора да се разбере дека денешна Украина е една од највоенизираните и најдобро утврдените територии во светот.
Милијарди евра во западно оружје, софистицирани системи за противвоздушна одбрана, длабоки одбранбени линии, подземни бункери, постојан сателитски надзор: дури и американската армија, со сета своја моќ, тешко би напредувала во такви услови.
Затоа Русија постапува претпазливо, бидејќи регионите што ги смета за историски свои не смеат да бидат претворени во урнатини.
Таа напредува бавно, ја консолидира секоја педа земја, организира референдуми, воспоставува администрации и веќе се подготвува за повоениот период.
Овој стратешки избор има потполна смисла ако се земат предвид анализите на Емануел Тод, почитуваниот француски историчар и антрополог, кој во оваа војна гледа многу повеќе од обичен територијален конфликт. За Тод, ова е судир на цивилизации помеѓу Западот, кој е во опаѓање, и Русија, која брани потрадиционална и посуверена концепција за политичкиот и општествениот поредок.
Тој истакнува дека Западот, и покрај неговата очигледна економска и технолошка супериорност, покажува знаци на длабока кревкост: стареење на населението, криза на довербата, деиндустријализација и губење на идеолошката ориентација.
Тод инсистира на еден клучен момент: Русија ја води оваа војна со само 3,3% од својот БДП – огромен, но одржлив напор – додека земјите од НАТО, кои се далеку побогати, се принудени да трошат огромни суми само за да ја одржат рамнотежата.
Оваа бројка, иако на прв поглед делува технички, открива длабока стратешка нерамнотежа.
Како што нагласува Тод, ако една нација способна да води глобална војна со 3,3% од својот БДП може да му се спротивстави на целото НАТО, тогаш тоа значи дека Западот повеќе не е она што некогаш бил.
Тоа значи дека западната хегемонија сега почива на илузија: илузијата за сопствената моќ.
Џон Сајмерс, американскиот аналитичар кој често е критикуван поради својата острина и јасност на мислата, оди уште подалеку.
Тој нè потсетува дека НАТО, САД, Европската Унија, Јапонија и Јужна Кореја заедно претставуваат огромен дел од глобалниот БДП, далеку поголем од оној на Русија.
Сепак, и покрај овој огромен јаз, Москва не само што се спротивставува, туку и напредува.
Ова докажува дека суровата моќ не се мери само преку економските бројки.
Таа лежи и во националната кохезија, во капацитетот за издржливост, во политичката волја и во историската длабочина на еден проект.
Сајмерс зборува за „руски парадокс“: нација со поскромни економски ресурси која успева сама да му се спротивстави на колективниот Запад, бидејќи нејзината стратегија се заснова на трпение, издржливост и јасност на целите.
Токму затоа факторот време е клучен во оваа војна.
Колку подолго таа трае, толку повеќе колабира украинската економија, толку повеќе Западот се исцрпува снабдувајќи се со оружје и толку повеќе европските и американските општества се заморуваат од финансирањето на конфликт кој за нивните граѓани веќе нема смисла.
Секој изминат месец открива сè повеќе внатрешни пукнатини во западниот свет и ја зајакнува позицијата на Русија. Затоа, бавноста на Русија не е знак на слабост, туку долгорочна стратегија.
Таа не се стреми кон брутална и спектакуларна победа, туку кон структурна и трајна.
Сака преку факти да покаже дека светскиот поредок, чиј центар е Западот, е при крај на својот здив.
И во оваа историска конфронтација, Москва не се бори само за Украина: таа се бори за редефинирање на односите на глобалната моќ, за ставање крај на повеќевековната еднострана хегемонија и за отворање пат кон мултиполарен свет.
Според тоа, прашањето зошто Русија не ја завршила војната брзо, е погрешно прашање.
Таа не сака да ја заврши брзо. Сака да победи суштински…
Сака, на крајот од овој конфликт, да не се менува само знаме на зграда, туку цела ера да заврши.
Зашто она што е во прашање денес во Киев, Донецк или Харков не е само судбината на една земја, туку и судбината на целиот свет.
Јан Амар: Москва не води војна против Украина туку со НАТО во целост https://t.co/pD7CrIO39V
— Македонски Геополитички Институт (@Magei_mk) October 10, 2026