АнализаГеополитика

Трамп официјално ја прекина операцијата „Епски бес“ против Иран

На 1- ви мај 2026 година, администрацијата на Трамп официјално ја прекина операцијата „Епски бес“, 60-дневната војна против Иран што започна на 28 февруари без ниту еден глас во Конгресот.
Времето не е случајно. Според Резолуцијата за воени овластувања, 1- ви мај беше крајниот рок до кој Трамп или мораше да побара одобрение од Конгресот за продолжување на војната или да потврди дека силите се повлекуваат. Тој не го избра ниту едното ниту другото. Тој едноставно ја прогласи операцијата за завршена со аргумент дека има прекин на огнот, еден ден пред да истече времето. Тоа не е победнички излез туку правнички начин за бегство.

Но, 60-дневниот рок на Резолуцијата за воени овластувања не може да запре поради прекин на огнот, блокади или тековни поморски операции. Правните експерти се недвосмислени: блокадата на иранските пристаништа, само по себе чин на војна, го одржува часовникот да работи без оглед на тоа што тврди Белата куќа.
Имено, секретарот за војна Хегсет тврдеше пред Комитетот за вооружени сили на Сенатот дека токму прекинот на огнот го запрел важењето на 60 дневниот рок, по кој Трамп мора да ги повлече американските сили од Иран или да бара одобрение за војна од Конгресот.

Но Трамп немаше да добие одобрение од Конгресот и тој го знаеше тоа. Демократите, заедно со неколку републиканци, се обидоа да ги ограничат воените овластувања на Трамп уште од самиот почеток. Размерот, опсегот и наведените цели на операцијата „Епски бес“ ја направија несомнено војна, а не ограничен воен ангажман, и ниедно правно толкување не може веродостојно да тврди поинаку.
Затоа Трамп го направи она што само тој може да го направи. Тој прогласи победа и се оддалечи од правниот проблем пред тој да го проголта.
Имено, Белата куќа објави триумфално соопштение во кое тврди дека арсеналот на балистички ракети на Иран е срамнет со земја, неговата морнарица е уништена, а неговата одбранбена индустриска база е уништена. „Иран молеше за ова примирје“, рече Пит Хегсет.

Сепак, флотата во сенка на Иран сè уште плови. Дипломатите на Иран сè уште патуваат во Москва, Исламабад и Мускат. Преговарачите на Иран сè уште ги поставуваат условите за секој иден договор. И Ормутскиот теснец останува затворен сè додека Вашингтон не ја укине блокадата за која технички сега ја прекина правната основа за одржување.
„Оваа војна по избор, оваа неодговорна и скапа војна, беше започната без никаков план, никаква цел, никаква стратегија за излез, никаква јавна поддршка и какво било одобрение од Конгресот на Соединетите Американски Држави“, рече лидерот на малцинството во Претставничкиот дом, Хаким Џефрис.
Операцијата „Епски бес“ официјално заврши. Но, Трамп сака војната што ја започна да не е завршена. Сака да продолжи со блокадата на иранските пристаништа. Сака преговори во кои ќе наметнува свои услови иако Иран сè уште стои цврсто на нозе.

Затоа, прекинувањето на името на операцијата не ги прекинува нејзините последици. И никакво соопштение за печатот на Белата куќа не го менува она што светот веќе го знае: Америка влезе во војна без дозвола, без план и без излез. Сега поразена заминува низ законската задна врата, надевајќи се дека никој нема да го забележи хаосот што го остава зад себе.
Иран и светот сепак ја забележаа американската и (израелската) немоќ. Плус, од 2-ри мај Трамп не смее да испука ни куршум врз Иран без одобрение за војна од Конгресот.